Таълимоти чорвакҳо

Фалсафаи чорвакҳо, ки бо номи локаята .низ маъруф аст, таълимоти материалистии аҳди бостони Ҳинд ба шумор меравад. Локаята-аз калимаи санскритии «лока» гирифта шуда, маънии...

Ҷайния (дини Ҷайния / Чайния)

Ҷайния / чайния Ҷайния таълимоти динию фалсафиест, ки дар асрҳои VI-V пеш аз милод зуҳур карда, бо мурури замон ба яке аз динҳои Ҳиндустони қадим...

Буддоия

Таълимоти Буддо дар асрҳои VI-V пеш аз милод ба вуҷуд омада, асосгузори он писари шоҳзодаи Ҳинд мулаққаб ба Сидҳартҳа, ки падараш ҳокими Банорас буд,...

Фалсафаи Ҳиндустони бостонӣ

Ҳиндустон дар таърихи башарият бо тамаддуни бою кӯҳан ва макотиби гуногуни фалсафии худ маъруфият ёфтааст. Тибқи   сарчашмаву маъхазҳо мардуми ҳинду аз давраҳои қадим ба...

Худогоҳӣ

Худогоҳӣ. Раванди дигаре, ки робитаи ногусастани бо ташаккули шуури инсон дорад ин падидаи худшиносӣ мебошад. Шуур на танхо марбут ба инъикоси олами берунӣ, яъне...

Бешуурӣ

Бешуурӣ. На ҳамаи ҳолатҳои марбут ба психикаи инсон метавонанд сифати шуурнокиро дошта бошанд. Шуур дар баробари ҷанбаҳои мухталифи фаъолияти психикии мағзи сари инсон хоси...

Табиати иҷтимоии шуур

Табиати иҷтимоии шуур. Дар ин ҷо мо акнун танҳо бо такя аз заминаҳои биологии ташаккули шуури одами наметавонем масъаларо равшан намоем. Ғайр аз заминаи...

Хусусиятхои муҳими психика ва шуур. Инъикос

Хусусиятхои муҳими психика ва шуур. Инъикос. Дар заминаи андешаи моддигароёна шуур ҳамчун ягонагии равандҳои психикие, ки фаъолона дар дарки инсон аз олами объективи ва ҳастии...

Фалсафаи шуур. Масъалаи шуур дар фалсафа

Масъалаи шуур дар фалсафа. Инсон қобилияти фавқуллодаи пеши назар овардани таҷрибаи ҳаётию ҳодисаҳои муддатҳо пеш пушти сар намудаи худ ва инсониятро дар маҷмуъ доро...

Гуногунии зинаҳои фазоӣ-вақтии ҳастӣ

Гуногунии зинахои фазои-вактии хасти Вақт яке аз падидаҳои нодир аст, ки бо ду тарз тафсир карда мешавад: а) гузашта-ҳозира-оянда; б) пештар-дар як вақт-дертар. Ин намуди...

Фазо ва вақт

Фазо ва вакт аз ҷумлаи муҳимтарин шаклҳои ҳастӣ ба шумор мераванд. Барои равшан сохтани фаҳмиши фалсафии ин атрибутҳои ҳастӣ лозим аст, ки бо таърихи...

Категорияҳои детерминизм

Мушаххасгардонии диалектикии принсипи детерминизм ва пайвастшавии он бо принсипи инкишоф тавассути низоми категорияҳои ҷуфтӣ, ки тарафҳо ва тамоилҳои баҳамзиди ҳастиро инъикосменамоянд, амалӣ карда мешавад. Мафҳуми «қонун» категорияи муҳими детерминизм мебошад. Ба маънои васеъ ва...