Намунаи таҳлили морфологии исм

Намунаи таҳлили морфологии исм. Намунаи тахлили морфологии исм


Ҳиндуҳо ҳар рӯз то соатҳои дувоздаҳ дар ҳуҷраҳояшон менишастанд, ғайр аз он рӯзе, ки амир ба сарбозони худ шоҳона медод.

Ҳиндуҳо – исми шахс, моддӣ, ҷинс, ба вазифаи мубтадо омадааст. Исми ҷамъ буда, аз калимаи решагии ҳинду (номи қавм) ва пасванди шаклсози –ҳо сохта шудааст.

Рӯз – исми ифодакунандаи замон, ғайришахс, маънӣ, ҷинс, сода (решагӣ), ба вазифаи ҳоли замон омадааст.

Соатҳо – исми замон, ғайришахс, маънӣ, ҷинс, ҷамъ. Ин калима аз ҳиссаҳои маънодори «соат» ва пасванди -ҳо сохта шуда, ба вазифаи ҳоли замон омадааст.

Сомона бо шарофати таблиғот фаъол аст

Ҳуҷраҳошон – исми макон, ғайришахс, моддӣ, ҷинс, ҷамъ. Ин калима аз ҳиссаҳои маънодори ҳуҷра -ҳо – шон иборат аст: ҳуҷра – реша, -ҳо -пасванди шаклсоз,- шон (яшон) – бандакҷонишини шахси сеюми ҷамъ. Бо пешоянди аслии дар ба вазифаи ҳоли макон омадааст. Бо калимаҳои хона, кулба, истиқоматгоҳ, манзил, ошён хусусияти синонимӣ дорад, аммо аз ҷиҳати истеъмол фарқ мекунад.

Амир – исми шахс, ҷинс, моддӣ, танҳо, муайян, сода, ба вазифаи мубтадо омадааст.

Сарбозон – исми шахс, ҷинс, моддӣ, ҷамъ, муайян, исми мураккаб, ки аз исми сар ва асоси замони ҳозираи феъли бохтан (боз), -он пасванди ҷамъсоз сохта шудааст. Бо пешоянди аз ба вазифаи пуркунанда омадааст.

Шоҳона– исми ғайришахс, ҷинс, моддӣ, сохта (аз исми шоҳ ва пасванди -она), ҷузъи номии хабари таркибии номӣ шуда омадааст.

Медод – феъли ёридиҳанда, замони гузаштаи ҳикоягӣ, сиғаи хабарӣ, аз рӯйи шакл сохта аст: аз асоси замони гузашта бо иловаи пешванди ме- таркиб ёфтааст, шахси сеюми шумораи танҳо, ҷузъи ёвари хабари таркибии номӣ.

ҚаблӣИхтисораҳо (дар забони тоҷикӣ)
БаъдӣФеъл ва аломатҳои морфологии он (Феъл чист?)