Шеър дар васфи Забони модари – забони точики аз Рустами Ваххоб.
ЗАБОНИ МОДАРӢ
Эй забони тоҷикӣ, дурри дарӣ,
Порсиро порсоӣ гавҳарӣ,
Зинати девону зеби минбарӣ,
Нурафшон офтоби Ховарӣ,
Бо ту гӯяд, гар сухан гӯяд парӣ, *
Ҷовидон зӣ, эй забони модарӣ!
Реша дорӣ дар замини Усту Занд,
Дар Бухоро, Балху Хатлону Хуҷанд,
Сарбасар андешаву андарзу панд,
“Парниёниву ҳаририву паранд”, **
Гавҳари якдонаиву ном чанд,
Ҷовидон зӣ, эй забони модарӣ.
Рӯдакӣ асли туро пардоз кард,
Шеъри оламгирро оғоз кард,
Он ҳакими Тус сад эъҷоз кард,
Бо ту Мавлоно пари ҷон боз кард,
Саъдию Ҳофиз ба ҳуснат ноз кард.
Ҷовидон зӣ, эй забони модарӣ.
Зеби “Донишнома”-и Сино шуда,
Файзи Берунӣ зи ту дарё шуда,
Илми Хоразмӣ ба ту маъно шуда,
Чун даре бар рӯйи олам во шуда,
Ҷумла кайҳон дар вуҷудат ҷо шуда,
Ҷовидон зӣ, эй забони модарӣ!
Сад ситора дар фалак бо номи туст,
Боми гардун гуиё худ боми туст,
Дар кафат Хуршеди гардон ҷоми туст,
Гардиши айём ҳам бар коми туст,
Дар Замони Бекарон ороми туст,
Ҷовидон зӣ, эй забони модарӣ!
“Хоки Ҳиндустон зи Бедил дил гирифт”, ****
Вориси ту минбару маҳфил гирифт,
Домани ту муршиди комил гирифт,
Тоҷ бар сар аз ту ҳар оқил гирифт,
Дар Сурайё шуҳратат манзил гирифт.
Ҷовидон зӣ, эй забони модарӣ.
“Гарчи ҳиндӣ дар узубат шаккар аст,
Тарзи гуфтори дарӣ ширинтар аст”*
Ҳазрати Иқбол бар ин бовар аст,
Он ки сад эҳё ба шеъраш музмар аст,
Дар каломаш ҳикмати пайғамбар аст.
Ҷовидон зӣ, эй забони модарӣ!
Бо ту Айнӣ “Марши озодӣ” суруд,
Гуфт Турсунзода бар олам дуруд,
Мавҷи Ому васл шуд бо Зиндарӯд,
Гаштаӣ фарҳанги навро тору пуд,
Эй нишони ҳастию рози вуҷуд,
Ҷовидон зӣ, эй забони модарӣ.
Дар ту бошад асли истиқлоли мо,
Бар фалакҳо шаҳпару шаҳболи мо,
Шоҳиди фардои некуфоли мо,
Ёвари иқболу истиқболи мо,
Саргузашти шашҳазоронсоли мо,
Ҷовидон зӣ, эй забони модарӣ.
–––––––––
*Чу бо одамӣ ҷуфт гардад парӣ,
Нагӯяд парӣ ҷуз ба лафзи дарӣ. (Абушакури Балхӣ)
**Авесто ва шарҳи он.
***Се нагардад бирешим, ар ӯро
Парниён хонию ҳариру паранд. (Ҳотифи Исфаҳонӣ)
****Мисраъ аз устод Турсунзода.
* Байти Иқболи Лоҳурӣ.
زبان مادری
ای زبان تاجیکی درّ دری
پارسی را پارسایی گوهری
زینت دیوان و زیب منبری
نور افشان آفتاب خاوری
با تو گوید گر سخن گوید پری*
جاویدان زه ای زبان مادری!
ریشه داری در زمین اوست و زند
در بخارا، بلخ و ختلان و خجند
“پرنیانی و حریری و پرند”**
سر به سر اندیشه و اندرز و پند
گوهر یکدانه یی و نام چند
جاویدان زه ای زباان مادری!
رودکی اصل تو را پرداز کرد
شعر عالم گیر را آغاز کرد
آن حکیم طوس صد اعجاز کرد
با تو مولانا پر جان باز کرد
سعدی و حافظ به حسنت ناز کرد
جاویدان زه ای زبان مادری!
زیب دانش نامۀ سینا شده
فیض بیرونی ز تو دریا شده
علم خوارزمی به تو معنا شده
چون دری بر روی عالم وا شده
جمله کیهان در وجودت جا شده
جاویدان زه ای زبان مادری!
صد ستاره در فلک با نام توست
بام گردون گوئیا خود بام توست
در کفت خورشید گردان جام توست
گردش ایام هم بر کام توست
در زمان بی کران آرام توست
جاویدان زه ای زبان مادری!
“خاک هندوستان ز بیدل دل گرفت”***
وارث تو منبر و محفل گرفت
دامن تو مرشد کامل گرفت
تاج بر سر از تو هر عاقل گرفت
در ثریا شهرتت منزل گرفت
جاویدان زه ای زبان مادری!
“گرچه هندی در عذوبت شکر است
طرز گفتار دری شیرین تر است”****
حضرت اقبال بر این باور است
آنکه صد احیا به شعرش مضمر است
در کلامش حکمت پیغمبر است
جاویدان زه ای زبان مادری!
با تو عینی مرش آزادی سرود
گفت تورسون زاده بر عالم درود
موج آمو وصل شد با زنده رود
گشته یی فرهنگ نو را تار و پود
ای نشان هستی و راز وجود
جاویدان زه ای زبان مادری!
در تو باشد اصل استقلال ما
بر فلک ها شهپر و شهبال ما
شاهد فردای نیکوفال ما
یاور اقبال و استقبال ما
سرگذشت شش هزاران سال ما
جویدان زه ای زبان مادری!
–––––––––
*چو با آدمی جفت گردد پری
نگوید پری جز به لفظ دری (ابوشگور بلخی)
** اویستا و شرح آن.
***سه نگردد بریشم أر اورا
پرنیان خوانی و حریر و پرند. (هاتف اصفهانی)
**** مصرع از استاد میرزا تورسون زاده.
*بیت از اقبال لاهوری.
Рустами Ваҳҳоб
