Зарби ададҳои натуралӣ

Масъала. Дар ҳар як қуттӣ 6-тогӣ қалам гузошта шудааст. 8-то ҳамин гуна қуттӣ чандто қалам дорад?

Дар қуттиҳо шумораи баробари қаламҳо гузошта шудаанд. Барои ёфтани шумораи қаламҳои 8 қуттӣ суммаи зеринро ҳисоб мекунем:

Давоми матн пас аз блоки реклама

8+8+8+8+8+8

Ин сумма ба 48 баробар аст. Пас, 6 қуттӣ якҷоя 48 қалам доштааст.

Умуман, суммаи якчанд ҷамъшавандаи бо ҳам баробарро мухтасар навиштан мумкин аст. Масалан, ба ҷойи суммаи 8+8+8+8+8+8 навшита метавонем: 6•8

Ин ифода ва натиҷаи он 48 ҳосили зарби ададҳои 8 ва 6 ном дорад. Ҳар яке аз ададҳои 8 ва 6, ки бо ҳам зарб мешаванд, зарбшавандаҳо номида мешаванд.

Зарби ададҳои натуралӣ

Таъриф. Суммаи n ҷамъшавандаи ҳар кадомаш ба а баробарро ҳосили зарби ададҳои n ва а меноманд.

Зарби адади а бо адади b ин тавр навишта мешавад: а•b. Ададҳои а ва b зарбшавандаҳо ном доранд.

Ҳамин тавр, амали зарби ду ададро ҳамчун ҷамъи такрории яке аз онҳо фаҳмидан мумкин аст. Дар ин маврид шумораи ҷамъшавандаҳо ба адади дуюм баробар аст.

Масалан, 4•5=4+4+4+4+4 ё ки 5•4=5+5+5+5

Адади 1-ро бо адади a зарб задан, маънои a маротиба ҷамъ кардани адади 1-ро дорад. Ин сумма ба а баробар мешавад.

а•1=а.

Адади 0-ро бо адади а зарб задан маънои а маротиба ҷамъ кардани адади 0-ро дорад. Ин сумма ба 0 баробар аст.

а•0=0.


Мисоли 1. Тарафи квадрат 12 см аст. Периметри онро меёбем.

Периметри квадрат ба ҳосили ҷамъи тарафҳояш баробар аст. Ин адад 12+12+12+12=12•4=48 аст.

Ҷавоб: 48 см.


Мисоли 2. Хати шикаста аз 7 қисм иборат аст. Дарозиҳои ҳар як қисм ба 9 см баробар мебошад.

Дарозии хати шикастаро меёбем. Дарозии хати шикаста ба суммаи дарозиҳои қисмҳояш баробар аст. Ин адад 9+9+9+9+9+9+9=7•9=63 аст. Дарозии хати шикаста 63 см аст.


Мисоли 3. Массаи ҳар як саққо 4 кг аст. Массаи 75-то ҳамин гуна саққоро меёбем.

Массаи 75 саққо ба ҳосили зарби ададҳои 4 ва 75 баробар аст. Азбаски 4•75=300 аст, пас массаи 75 саққо ба 300 кг баробар будааст. Ҷавоб: 300 кг.


Мисоли 4. Ҳафта аз 7 рӯз иборат аст. 52 ҳафта чанд рӯзро ташкил медиҳад?

Ин адад ба 7•52=364 баробар аст.

Ҷавоб: 364 рӯзро.

Муодила. Бо ёрии муодила ҳал кардани масъала


зарб ва таксими ададхои натурали, Зарби ададхои натурали, зарб дар математика бо забони точики.

Дигар маводҳо пас аз блоки реклама